Materiał pochodzi ze strony: http://e-zipk.ia.polsl.pl/bearings/
Politechnika Śląska w Gliwicach | Instytut Automatyki | Zakład Inżynierii Systemów
1. Rys historyczny rozwoju konstrukcji łożysk tocznych
Teoria

  • Historia

  • Wiadomości wstępne

  • Łożyska toczne, ich budowa i podział

  • Schemat podziału

  • Promieniowe kulkowe

  • Promieniowe wałeczkowe

  • Osiowe

  • Inne łożyska

  • Normalizacja

  • Porównanie

  • Trwałość, nośność i obciążenie

  • Obciążenie statyczne i dynamiczne

  • Koszyki, smarowanie, dozór

  • Różne

  • Podstawowe pojęcia

    Źródła

  •      Istotnym przełomem w realizacji odwiecznej idei zmniejszania oporów ruchu było wynalezienie około 4000 lat p.n.e. koła, które zmieniając ruch ślizgania na toczenie, wielokrotnie zmniejszyło straty tarcia. Łożysko toczne jest pochodną tego odkrycia, choć droga przebyta od pierwowzoru do współczesnej jego postaci prowadziła przez wiele wynalazków pośrednich.

         Niemal do II wieku p.n.e. wynalazek ten był wyłącznie wykorzystywany w transporcie ciężkich przedmiotów, jak budowlane bloki skalne czy machiny oblężnicze, przez przetaczanie ich na drewnianych rolkach.

         Pierwsza konstrukcja, która można uznać za prototyp zasady działania łożyska tocznego, została opracowana przez greckiego inżyniera Diadesa około 300 r. p.n.e. Była nią głowica wieży oblężniczej do kruszenia murów obronnych, przedstawiona na rys. 1.1. W konstrukcji tej taran spoczywał na rolkach poruszających się w wyżłobionych w podstawie bieżnikach. Rolki były ujęte wspólnym koszykiem, napędzanym przez obsługę linami przymocowanymi do jego końców i przerzuconymi przez stałe krążki.



    Rys. 1.1. Łożyskowanie tarana oblężniczego (330 r. p.n.e.)

         Prototyp osiowego łożyska kulkowego, którego przypuszczalny wygląd przedstawia rys. 1.2, przypisuje się nieco późniejszemu okresowi panowania cesarza Kaliguli (37-41 r.). Składało się ono z dwóch drewnianych tarcz, z których dolna miała czop osiujący je wzajemnie, w górnej zaś było osiem wgłębień, w których znajdowały się kuliste elementy toczne. Elementy te miały czopy swobodnie przymocowane do górnej tarczy, co ograniczało uch ruch dookoła jednej osi. Mimo że czopy przenosiły obciążenie i uniemożliwiły czyste toczenie, jest to pierwszy znany przypadek użycia elementu tocznego o kulistym kształcie.



    Rys. 1.2. Osiowe łożysko kulkowe (12-41 r.)

         Od początku naszej ery aż do opoki renesansu brak jest jakichkolwiek informacji o rozwoju konstrukcji łożysk tocznych. Dopiero Leonardo da Vinci w wielu swoich konstrukcjach zastosował podpory toczne. Jednak aż do początku XVIII wieku nie wykraczały one poza sferę projektów lub pojedynczych zastosowań. Nieco intensywniejszy rozwój techniki, a szczególnie osiągnięcie umiejętności wykonania bieżni i elementów tocznych z metalu, umożliwił w tym okresie budowę prymitywnych łożysk tocznych przenoszących znaczne obciążenie. Zastosowane one zostały głownie do łożyskowanie kół pojazdów, armat, wałów śmigieł i kamieni młyńskich oraz korpusów wiatraków itp.



    Rys. 1.3. Łożysko prowadzące korpus wiatraka (1780 r.)

         Pierwsze zachowane do dziś łożysko toczne (rys. 1.3) pochodzi z podpory wiatraka, który został zbudowany w 1780 r. w Sprowston w Anglii. Składało się ono z dwóch dzielonych bieżni odlanych z żeliwa, między którymi znajdowało się czterdzieści żeliwnych kul. Należy zauważyć, że stosunek promieni rowka bieżni oraz kul wynosił 1,22 i był wprawdzie nieco większy niż we współczesnych łożyskach, jednak już wówczas zapewne zdawano sobie sprawę z konieczności zmniejszania oporów ruchu spowodowanych poślizgiem w strefie styku.

         W XIX wieku postępowało dalsze doskonalenie konstrukcji łożysk tocznych oraz rozszerzanie ich zastosowań w maszynach i urządzeniach. Jednak dopiero wprowadzenie w ostatnim dwudziestoleciu XX wieku technologii obróbki ściernej umożliwiło osiągniecie dostatecznej twardości i dokładności elementów łożyska. Powstały wtedy pierwsze wytwórnie specjalizujące się w produkcji rolek i kulek, które były montowane w łożyskach wykonywanych przez producentów różnych maszyn. Istotnym czynnikiem rozwoju produkcji elementów tocznych był burzliwy w tym okresie rozwój przemysłu rowerowego i praktycznie w tamtych czasach zrodziła się współczesna postać łożysk rowerowych.

         Większość obecnych wielkich światowych wytwórni łożysk tocznych powstała w latach 1898-1910, wszystkie zaś współczesne podstawowe rodzaje łożysk ukształtowały się w pierwszych trzydziestu latach XX wieku. Konstrukcja ich jednak opierała się głównie na doświadczeniach i intuicji inżynierskiej. Równolegle z rozwojem konstrukcji łożysk postępowała międzynarodowa normalizacja zewnętrznych wymiarów łożysk tocznych w dwóch wariantach . calowym w krajach anglosaskich i metrycznym w pozostałej części świata.

         Normalizacja ta nie stanowi jednak przeszkody w dalszym doskonaleniu konstrukcji wewnętrznej łożysk, które jest procesem ciągłym, postępującym w miarę rozwoju wiedzy. W rezultacie nowe konstrukcje łożysk tocznych mają coraz lepsze właściwości użytkowe przy ustalonych znormalizowanych wymiarach zewnętrznych.

    © P.H.U. FART 2007-2013

    www.phufart.pl  |  O nas  |  Dane teleadresowe  |  Dojazd  |  Zasady współpracy  |  Kontakt  |  Mapa strony  |  Oferta handlowa  |  kleje  |  kleje - anaeroby  |  kleje - anaeroby - gwinty  |  kleje - anaeroby - rury  |  kleje - anaeroby - kołnierze  |  kleje - anaeroby - mocowania  |  kleje - anaeroby - impregnaty  |  kleje - akrylowe  |  kleje - akrylowe - modyfikowane  |  kleje - akrylowe - uv  |  kleje - błyskawiczne  |  kleje - blyskawiczne - istant  |  kleje - błyskawiczne - cyjanoakrylowe  |  kleje - epoksydowe  |  kleje - inne - produkty  |  kleje - produkty - pomocnicze  |  kleje - jednostki - symbole - nazwy  |  katalogi  |  materiały na temat łożysk


    łożyska, łożysko - część urządzeńnia technicznego np. maszyny lub mechanizmu, podtrzymująca (łoyskujca) inną jego część (łoyskowaną) w sposób umożliwiający jej wzgldny ruch obrotowy (np. wał). Cechy materiału łożyskowego: dobrą odksztacalnością, odpornoą na zatarcie, mały wspczynnik tarcia suchego, odporność na zużycie, odporność na korozję, wytrzymaość na nacisk w temperaturze pracy, wytrzymaołość zmęczeniowa, dobre przewodnictwo cieplne, stabilno geometryczna, dobra obrabialno.
    [źródło: http://pl.wikipedia.org ]
































    From different roots, NTN and SNR have grown into one! The companies NTN and SNR have combined their strengths to become stronger worldwide and to improve their position in Europe. Now together in a single group, the NTN and SNR brands are clearly making the most of their synergies, technologically, geographically, industrially and commercially.